Nhu cầu thành lập cơ sở cung cấp dịch vụ chuyên môn về tâm lý, tâm thần ngày càng được quan tâm. NPLaw sẽ làm rõ các vấn đề pháp lý liên quan đến giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh phòng khám chuyên khoa tâm lý qua bài viết dưới đây.
Để xin giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh phòng khám chuyên khoa tâm lý thuận lợi, người đăng ký cần tách biệt hai thủ tục: đăng ký hộ kinh doanh và xin giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh nếu cơ sở thực hiện hoạt động thuộc phạm vi khám bệnh, chữa bệnh.
Trước hết, người thành lập cần xác định chủ thể có quyền thành lập hộ kinh doanh, lựa chọn tên hộ kinh doanh, địa chỉ trụ sở và ngành, nghề kinh doanh phù hợp. Hồ sơ phải thống nhất về thông tin chủ hộ, thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh và địa điểm kinh doanh.
Đối với hoạt động chuyên môn, cần đặc biệt lưu ý rằng pháp luật khám bệnh, chữa bệnh hiện hành quy định các hình thức tổ chức cơ sở khám bệnh, chữa bệnh theo Điều 48 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023. Vì vậy, việc ghi tên hoặc ngành nghề có cụm từ “phòng khám chuyên khoa tâm lý” trong đăng ký hộ kinh doanh không đồng nghĩa cơ sở đã được phép tổ chức khám, chẩn đoán và điều trị cho người bệnh.
Sau khi đăng ký hộ kinh doanh, nếu hoạt động thuộc phạm vi khám bệnh, chữa bệnh, cơ sở phải tiếp tục đáp ứng điều kiện về người chịu trách nhiệm chuyên môn, nhân sự, cơ sở vật chất, thiết bị và phạm vi chuyên môn để xin giấy phép hoạt động.
Tóm lại, để tiết kiệm thời gian và chi phí, nên xác định ngay từ đầu mô hình hoạt động, ngành nghề đăng ký và phạm vi dịch vụ chuyên môn, tránh tình trạng được cấp đăng ký hộ kinh doanh nhưng địa điểm, nhân sự hoặc cơ sở vật chất lại không đáp ứng điều kiện cấp phép chuyên ngành.
Trước khi thực hiện thủ tục, cần hiểu chính xác bản chất và phạm vi pháp lý của Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh phòng khám chuyên khoa tâm lý.
Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh phòng khám chuyên khoa tâm lý thực chất là giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh được cấp cho hộ kinh doanh có đăng ký ngành, nghề hoạt động phù hợp với lĩnh vực tâm lý. Giấy chứng nhận này xác nhận tư cách đăng ký kinh doanh của hộ kinh doanh, không phải là giấy phép cho phép thực hiện hoạt động khám bệnh, chữa bệnh.
Trường hợp cơ sở thực hiện hoạt động khám bệnh, chữa bệnh về tâm lý thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023, cơ sở còn phải đáp ứng điều kiện và được cấp Giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh theo quy định tại Điều 49 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023. Tóm lại, Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh chỉ xác nhận việc đăng ký kinh doanh; để phòng khám chuyên khoa tâm lý được hoạt động khám bệnh, chữa bệnh hợp pháp, còn phải đáp ứng các điều kiện và thủ tục cấp phép chuyên ngành.
Theo quy định về giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh tại khoản 1 Điều 85 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh thể hiện những thông tin đăng ký cơ bản của hộ kinh doanh, trong đó trọng tâm gồm:
Thông tin trên giấy chứng nhận phải phù hợp với hồ sơ đăng ký và dữ liệu được lưu trữ trong hệ thống đăng ký hộ kinh doanh. Vì vậy, người đăng ký cần đặc biệt kiểm tra tên, địa chỉ và ngành nghề trước khi nộp hồ sơ để hạn chế việc phải thực hiện thủ tục thay đổi sau khi được cấp giấy.
Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh chỉ xác nhận việc đăng ký hoạt động kinh doanh, không phải là căn cứ xác định phạm vi chuyên môn khám bệnh, chữa bệnh của phòng khám. Theo khoản 1 Điều 89 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, hộ kinh doanh được tự do kinh doanh ngành, nghề mà pháp luật không cấm; đối với ngành, nghề kinh doanh có điều kiện thì chỉ được hoạt động khi đáp ứng đầy đủ điều kiện và phải duy trì các điều kiện đó trong suốt quá trình kinh doanh.
Đối với phòng khám chuyên khoa tâm lý có thực hiện khám bệnh, chữa bệnh, cơ sở phải có Giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh theo khoản 1 Điều 49 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023. Phạm vi hoạt động chuyên môn của cơ sở được xác định trên Giấy phép hoạt động theo điểm d khoản 2 Điều 50 Luật này. Do đó, hộ kinh doanh không được chỉ căn cứ vào Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh để thực hiện các hoạt động khám, chẩn đoán hoặc điều trị vượt quá phạm vi chuyên môn được cấp phép. Vì vậy, cần phân biệt rõ: Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh xác lập tư cách kinh doanh; Giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh xác định quyền và phạm vi hoạt động chuyên môn của phòng khám.
Người đăng ký cần lưu ý ba vấn đề chính khi xin giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh phòng khám chuyên khoa tâm lý:
Vì vậy, cần xây dựng đồng thời phương án đăng ký kinh doanh và phương án đáp ứng điều kiện chuyên ngành.
Các quy định về hộ kinh doanh và pháp luật khám bệnh, chữa bệnh cần được áp dụng song song nếu cơ sở thực hiện hoạt động chuyên môn y tế.
Để được cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh, trước hết người đăng ký phải đáp ứng các điều kiện theo khoản 2 Điều 82 và khoản 2 Điều 85 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, gồm:
Đối với hoạt động phòng khám chuyên khoa tâm lý, cần lưu ý đây là hai vấn đề pháp lý khác nhau. Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh không phải là giấy phép cho phép cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Theo khoản 1 Điều 49 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh chỉ được hoạt động khi đã được cấp Giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh. Điều kiện cấp mới giấy phép hoạt động được quy định tại khoản 2 Điều 52, bao gồm có địa điểm, cơ sở vật chất, thiết bị y tế, đủ người hành nghề và người chịu trách nhiệm chuyên môn phù hợp với phạm vi hoạt động. Vì vậy, để mở phòng khám chuyên khoa tâm lý hợp pháp, cần đáp ứng điều kiện đăng ký hộ kinh doanh theo quy định pháp luật.
Theo Điều 92 và Điều 93 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, hồ sơ đăng ký thành lập hộ kinh doanh gồm:
Đối với phòng khám chuyên khoa tâm lý, ngoài hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh, cơ sở cần chuẩn bị các giấy tờ chuyên môn để thực hiện thủ tục xin Giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh, gồm các tài liệu chứng minh điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế, nhân sự, người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật và phạm vi hoạt động chuyên môn theo Điều 49 và Điều 60 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023, cùng các điều kiện cụ thể tại Điều 54 Nghị định 96/2023/NĐ-CP đối với cơ sở tâm lý lâm sàng.
Hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh được nộp tại Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã nơi đặt trụ sở theo Điều 90 Nghị định 168/2025/NĐ-CP. Tuy nhiên, Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh không thay thế Giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh; phòng khám chỉ được thực hiện hoạt động chuyên môn sau khi đáp ứng đầy đủ điều kiện và được cấp giấy phép theo quy định. Vì vậy, khi mở hộ kinh doanh phòng khám chuyên khoa tâm lý, cần chuẩn bị đồng thời hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh và hồ sơ chứng minh điều kiện chuyên môn để xin Giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh.
Đối với hộ kinh doanh phòng khám chuyên khoa tâm lý, hành vi vi phạm có thể bị xử phạt tùy thuộc vào việc vi phạm trong đăng ký hộ kinh doanh hay trong hoạt động khám bệnh, chữa bệnh. Một số trường hợp thường gặp gồm:
Vì vậy, khi xác định mức phạt đối với phòng khám chuyên khoa tâm lý, cần căn cứ đúng hành vi thực tế, đối tượng vi phạm và văn bản xử phạt đang có hiệu lực tại thời điểm vi phạm để xác định mức phạt tiền, hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả tương ứng.
Theo Điều 107 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh có thể bị thu hồi trong các trường hợp:
Đối với phòng khám chuyên khoa tâm lý, cần lưu ý việc bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh khác với việc bị đình chỉ hoặc thu hồi Giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh. Nếu cơ sở vi phạm quy định chuyên ngành y tế thì việc xử lý giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh được thực hiện theo pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh. Vì vậy, không phải cứ phòng khám vi phạm điều kiện chuyên môn là đương nhiên bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh.
Một số vấn đề về chủ thể đăng ký, thời gian giải quyết và thay đổi mô hình thường phát sinh trong thực tế như sau.
Không thể chỉ căn cứ vào việc người đó là bác sĩ để kết luận rằng có được đứng tên trên giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh phòng khám chuyên khoa tâm lý. Cần xác định bác sĩ có phải viên chức hoặc thuộc trường hợp pháp luật hạn chế quyền thành lập, quản lý hộ kinh doanh hay không.
Đặc biệt, khoản 2 Điều 13 Luật Viên chức 2025, quy định quyền của viên chức về hoạt động kinh doanh và làm việc ngoài thời gian làm việc nhưng vẫn đặt việc thực hiện trong khuôn khổ pháp luật về phòng, chống tham nhũng, pháp luật chuyên ngành và quy định có liên quan. Ngoài ra, việc đứng tên hộ kinh doanh không đồng nghĩa bác sĩ được tự động đứng tên chịu trách nhiệm chuyên môn của phòng khám. Điều kiện về người chịu trách nhiệm chuyên môn phải được xem xét riêng theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023. Vì vậy, phải kiểm tra đồng thời tư cách công tác của bác sĩ và điều kiện chuyên môn của vị trí dự kiến đảm nhiệm.
Một cá nhân hoặc thành viên hộ gia đình chỉ được đăng ký một hộ kinh doanh trên phạm vi toàn quốc. Căn cứ khoản 1 Điều 83 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, cá nhân, thành viên hộ gia đình thuộc đối tượng được quyền thành lập hộ kinh doanh chỉ được đăng ký một hộ kinh doanh trong phạm vi toàn quốc. Do đó, một cá nhân không thể đồng thời đứng tên chủ của hai Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh phòng khám chuyên khoa tâm lý ở hai địa điểm khác nhau. Tuy nhiên, một hộ kinh doanh có thể có nhiều địa điểm kinh doanh. Theo khoản 2 Điều 87 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, một hộ kinh doanh có thể có nhiều địa điểm kinh doanh trong phạm vi cả nước và phải thực hiện thông báo theo quy định. Vì vậy, nếu muốn mở nhiều phòng khám, chủ hộ không cần thành lập nhiều hộ kinh doanh mà có thể xem xét đăng ký các địa điểm kinh doanh phù hợp, đồng thời phải đáp ứng đầy đủ điều kiện và giấy phép chuyên ngành khám bệnh, chữa bệnh đối với từng cơ sở.
Theo khoản 5 Điều 95 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ, Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã xem xét tính hợp lệ và cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh. Nếu hồ sơ chưa hợp lệ, cơ quan đăng ký kinh doanh phải thông báo bằng văn bản và nêu rõ nội dung cần sửa đổi, bổ sung. Như vậy, nếu hồ sơ đầy đủ, hợp lệ ngay từ đầu, thời gian giải quyết thủ tục đăng ký hộ kinh doanh là 03 ngày làm việc. Vì vậy, để phòng khám có thể chính thức hoạt động, cần tính riêng thời gian thực hiện thủ tục đăng ký hộ kinh doanh và thủ tục cấp giấy phép hoạt động chuyên ngành.
Hộ kinh doanh có thể thực hiện thủ tục đăng ký thành lập doanh nghiệp trên cơ sở chuyển đổi từ hộ kinh doanh theo Điều 27 Nghị định 168/2025/NĐ-CP. Hồ sơ được nộp tại Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh nơi doanh nghiệp dự kiến đặt trụ sở chính và gồm bản sao Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh cùng hồ sơ đăng ký doanh nghiệp tương ứng với loại hình doanh nghiệp lựa chọn. Sau khi doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, hộ kinh doanh sẽ thực hiện thủ tục chấm dứt hoạt động theo khoản 3 Điều 27 Nghị định 168/2025/NĐ-CP. Hộ kinh doanh không được tiếp tục hoạt động kể từ thời điểm doanh nghiệp chuyển đổi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
Đối với phòng khám chuyên khoa tâm lý, việc chuyển đổi mô hình kinh doanh không đồng nghĩa Giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh tự động chuyển đổi. Theo khoản 1 Điều 52 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023, trường hợp cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thay đổi hình thức tổ chức thì thuộc trường hợp cấp mới Giấy phép hoạt động. Vì vậy, hộ kinh doanh có thể chuyển sang doanh nghiệp, nhưng nếu đang vận hành phòng khám thì cần thực hiện đồng thời thủ tục liên quan đến Giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh để bảo đảm cơ sở tiếp tục hoạt động đúng pháp luật.
Theo Điều 110 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, trường hợp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh bản giấy bị mất, cháy, rách, nát hoặc bị tiêu hủy dưới hình thức khác, hộ kinh doanh được đề nghị cấp lại. Thủ tục thực hiện như sau:
Việc cấp lại Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh không phải là thủ tục cấp lại Giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh. Nếu phòng khám đồng thời bị mất Giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh thì phải thực hiện thủ tục riêng theo pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh. Vì vậy, trường hợp chỉ mất hoặc hỏng Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh thì thủ tục tương đối đơn giản, hồ sơ chủ yếu là văn bản đề nghị cấp lại và thời hạn giải quyết là 01 ngày làm việc.
NPLaw có thể hỗ trợ khách hàng xác định mô hình kinh doanh phù hợp; rà soát chủ thể có quyền đăng ký; lựa chọn ngành nghề; chuẩn bị hồ sơ xin Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh phòng khám chuyên khoa tâm lý; đồng thời rà soát các điều kiện về nhân sự, người chịu trách nhiệm chuyên môn, cơ sở vật chất và giấy phép hoạt động cần thiết trước khi phòng khám đi vào hoạt động. Việc rà soát đồng bộ ngay từ đầu giúp hạn chế trường hợp địa điểm đã thuê, hộ kinh doanh đã đăng ký nhưng cơ sở lại không đáp ứng yêu cầu để được cấp giấy phép chuyên ngành.
Trên đây là các thông tin mang tính tham khảo, Quý khách hàng cần tư vấn chi tiết về trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ cho Hãng luật NPLaw để được tư vấn ngay.
CÔNG TY LUẬT TNHH NGỌC PHÚ
Tổng đài tư vấn và CSKH: 0913419996
Hotline: 0913449968
Email: legal@nplaw.vn
